Slobodarsko selo Laćarak dalo je nemerljiv doprinos oslobodilačkoj borbi u toku Drugog svetskog rata. Tome u prilog svedoči činjenica da su stotine i stotine meštana aktivno učestvovale ili sarađivale u NOR-u 1941 – 1945. godine, a da su brojni Laćarci pali kao žrtve fašističkog terora ili izginuli u ratnim operacijama. Zvanični podaci govore da je posle rata evidentirano više od stotinu ubijenih od strane okupatora, bilo u samom selu ili nekom od logora smrti, kao i da je 186 boraca – učesnika NOR-a palo u borbama za slobodu. Kako u monografiji „Laćarak“ (Matica srpska, Novi Sad 2002) navodi Miroslava Vuletić, oslobođenje je dočekalo oko 500 učesnika rata iz sela.
Posebno priznanje za učešće u NOR-u od prvih dana – Partizansku spomenicu 1941. ponelo je devetnaest žitelja Laćarka, a njih dvojica, Trivun Vitasović Lebarnik (1922 – 1944) i Milan Korica Kovač (1919 – 1987), proglašeni su za narodne heroje.
Kao četvrto dete siromašnog laćaračkog zemljoradnika Ivana Vitasovića, sa svega dva jutra zemlje, Triva se rodio 30. januara 1922. godine. Imao je tri starija brata: Stevu (streljan u Jasenovcu), Ranka (poginuo u partizanima) i Branka, a kasnije im se rodila i sestra Radinka Vitasović (1924 – 1943), poznata sremska partizanka Lepinjica. Vrlo brzo su ostali bez majke, pa su još kao dečaci morali da idu u nadnicu.
Triva je osnovnu školu završio u rodnom mestu, a već sa 16 godina se zaposlio kao fizički radnik u „Vardi“, fabrici za preradu drveta. Radiće i kao sezonski pružni radnik. Bio je član Narodne čitaonice, koju su na tradicijama Radničke čitaonice osnovali napredni omladinci u selu. U aprilskom ratu, sa grupom od 22 omladinca dobrovoljca se prebacuje u Mačvu, u nameri da se bore za odbranu zemlje. Zbog rasula u vojci, vraćaju se u Laćarak i već 18. aprila Lebarnika i njegove drugove hapse ustaše, a potom i Nemci. Posle nekoliko dana provedenih u zatvoru, bivaju proterani u Srbiju.
Pošto je podignut ustanak, Lebarnik i poveća grupa Laćaraca stupaju, avgusta 1941, u Mačvanski (Podrinjski) partizanski odred. Posle tragične sudbije odreda, sa preživelim Laćarcima se vraća u svoje selo i uključuje u rad NOP-a, da bi uskoro postao član SKOJ-a. Ustaše ga ponovo hapse i nekoliko dana drže u zatvoru, pa Lebarnik ubrzo prelazi u ilegalu i maja 1942. pristupa Fruškogorskom odredu. Kao istaknut i hrabar borac Četvrte čete, postaje član Komunističke partije.
Pošto se većina fruškogorskih boraca, krajem 1942, prebacila u istočnu Bosnu, neustrašivi Lebarnik ostaje u Sremu gde dejstvuje u čuvenoj diverzantskoj grupi. Početkom 1943. postaje njen komandir, a kasnije predvodi i Drugu četu Diverzantskog bataljona koji je pod neposrednim rukovodstvom Glavnog štaba NOV i PO Vojvodine. Hrabro učestvuje u brojnim akcijama, među kojima je i miniranje pruge Šid – Sremska Rača, kada je zarobljeno 50 ustaša sa većom količinom naoružanja. Lebarnik je doživeo da sahrani svoju palu sestru Lepinjicu, avgusta 1943, kojoj će „zapaliti sveću“ dizanjem u vazduh neprijateljskog transportnog voza.
Ne zna se tačan datum Lebarnikove pogibije – negde ujesen 1944. godine, u blizini Morovića, kada je sa drugovima naišao na minsko polje. Za narodnog heroja je proglašen 27. novembra 1953. godine. Osnovna škola u njegovom rodnom selu, utemeljena još 1733, od 15. avgusta 1963. godine nosi ime „Triva Vitasović Lebarnik“.
Milan Korica Kovač potiče iz siromašne, ali veoma ugledne zemljoradničke porodice. Sin Milinka i Marije (rođ. Janković), jedno od sedmoro njihove dece, rodio se 22. decembra 1919. godine u Laćarku. Osnovnu školu je završio u svom selu, da bi 1932. pošao na kovački zanat. Od 1936. će raditi u Sremskoj Mitrovici, Rumi, Novom Sadu i Šidu.
Prva saznanja o borbi naprednih radnika je stekao od oca Milinka, koji je bio hapšen zbog učestvovanja u predratnim političkim aktivnostima. Posle niza akcija u kojima se istakao kao omladinac, Kovač je u oktobru 1941. postao član SKOJ-a. Polovinom juna sledeće godine stupio je u redove Četvrte čete Fruškogorskog partizanskog odreda, a u februaru 1943. postao i član KPJ. Nekoliko meseci će biti borac, kurir i diverzant ovog odreda, a potom komandir čete i komandant Trećeg bataljona Treće vojvođanske brigade.
Kao diverzant, Kovač će se naročito istaći u napadu na vrdničku električnu centralu, 1943, sa narodnim herojem Stevanom Petrovićem Briletom. Njihov podvig će ostati zabeležen u knjizi „Istinite legende“ Jovana Popovića, ući đačke čitanke i školsku lektiru. A sa svojim bataljonom će, iste godine, izvršiti diverzantski napad na neprijateljski voz između Vognja i Sremske Mitrovice, kada je eksplodiralo nekoliko cisterni benzina i više vagona sa municijom.
U Petu vojvođansku brigadu Kovač je prešao početkom 1944. godine, gde postaje zamenik komandanta. Ubrzo će biti komandant Drugog sremskog odreda, a polovinom godine i komandant Sremske operativne zone. Kada je u avgustu formirana Osma vojvođanska brigada, Milan Korica je postavljen za njenog prvog komandanta i na toj dužnosti ostao do 13. marta 1945. godine. Istakao se u prelazima preko Dunava i kod sela Belegiša, učestvovao u Batinskoj bici i drugim borbama.
Posle oslobođenja, Kovač će završiti tri razreda gimnazije, tenkovsko-oficirsku školu i Višu vojnu akademiju, obavljajući brojne važne dužnosti u jedinicama Jugoslovenske narodne armije. Posle penzionisanja, 1964, u činu pukovnika, nalaziće se na mnogim političkim funkcijama. Za narodnog heroja je proglašen 27. novembra 1953. godine, nosilac je Partizanske spomenice i više vojnih odlikovanja.
Umro je u Beogradu, 26. jula 1987, a sahranjen na groblju u rodnom Laćarku.
D. Poznanović
