Današnji Gradski trg u Rumi nije oduvek bio otvoren prostor. U nekom od prethodnih brojeva pisali smo o starom spomeniku u centru grada, ali taj prostor je tek sredinom prošlog veka postao čist sa kasnije prepoznatljivim crvenim spomenikom i trubama. Do tada na tom mestu nalazio se Pejačevićev dvor.
Ta zgrada vezuje se za osnivanje Nove Rume od strane barona Marka Pejačevića sredinom osamnaestog veka. Podatke o toj građevini izneo je rumski istoričar Đorđe Bošković na predavanju „Velikim sokakom – od kuće do kuće“ koje je priredio kao kustos Zavičajnog muzeja u Rumi pred skorašnji odlazak u penziju. Kada je u pitanju osnivanje Nove Rume, pa i podizanje dvora, poziva se na Karla Bišofa i njegovu knjigu „Istorija trgovišta Ruma“.
„On piše da je početkom 1846. godine započeta planska izgradnja budućeg centra vlastelinstva barona Marka Pejačevića. Najpre su bile trasirane tri ulice, od kojih je ona srednja, prema želji samog Pejačevića, nazvana Glavna. Druge dve su ime dobile po svecima – Svetog Stevana (Ulica Veljka Dugoševića) i Svetog Jovana Nepomuka (Ulica JNA). Glavna ulica se tada prostirala od današnje Zmaj Jovine i Grobljanske ulice na istoku, do Orlovićeve i Železničke ulice na zapadu. U njoj je bilo samo 17 kućnih placeva. Tada se ulica često nazivala i Mitrovačka, što ukazuje da je njome, i pre izgradnje Nove Rume, išla važna saobraćajna komunikacija. To je, izeđu ostalog, i opredelilo barona Pejačevića da uz taj drum sagradi novo naselje. Polazeći od stare numeracije kuća, prva se nalazila na prostoru današnjeg Gradskog trga i to je bio objekat grofova Pejačević – takozvani dvor. U pitanju je prva stambena zgrada od cigle, sagrađena u prvim godinama postojanja Nove Rume. Vremenom se kompleks objekata na tom prostoru uvećavao i menjao izgled. Prema planu iz 1863. godine, u nastavku prvobitnog „dvora“, bile su dve vlastelinske dužne kuće, zabatom okrenute prema ulici (kućni broj 1, 2 i 3), a zatim je sledio prazan plac – „gradilište“, takođe vlastelinski. Taj deo vlastelinskih objekata se poklapao sa prostorom današnjeg Trga i stambene zgrade u Glavnoj ulici. Kod stanovnika Rume bio je poznat pod imenom „dvor“, iako nije posedovao propisana svojstva dvorskog objekta. Rumska loza porodice Pejačević svoj dvor je imala u Retfali kod Osijeka, a u Rumu su dolazili samo povremeno. U „dvoru“ su obično boravili vlastelinski činovnici. Posle Prvog svetskog rata rumsko vlastelinstvo je likvidirano, a pojedini objekti nekadašnjeg „dvora“ dobili su različite namene. Na samom uglu, između dva svetska rata, bio je „Srpski dom“, kupljen sredstvima iz ostavštine Žarka i Milene Miladinović. Posle Drugog svetskog rata, sve do rušenja, na tom mestu se nalazila kafana „Jedinstvo“, dok su u druge delove smeštene trgovačke i ugostiteljske radnje i društvena preduzeća”, navodi se u Boškovićevom predavanju.
