Povodom osam decenija pobede nad fašizmom, u člancima koji slede prenosimo priče o herojima koji ne smeju biti zaboravljeni.
Slobodan Bajić Paja
Rođen je 26. juna 1916. u Šidskim Banovcima, u Hrvatskoj. Odrastao je u Pećincima, pošto mu je otac, pravoslavni sveštenik tamo premešten. Završio je Karlovačku gimnaziju 1934/1935. godine. Studirao je filozofiju u Beogradu. Učestvovao je u mnogim važnim političkim događajima i omladinskim skupovima pre rata. Postaje član KPJ 1938. godine, a iste godine uhapšen je i zatvoren. Posle bekstva iz mitrovačkog zatvora 1941. godine odlazi na Frušku goru.
Bio je jedan od pokretača lista „Fruškogorski partizan“, a 1942. godine postao je komesar prve čete Fruškogorskog odreda, a ubrzo i komesar čitavog odreda. Prelazi u istočnu Bosnu kao prvi komesar Prve Vojvođanske brigade. Tokom maja 1943. godne postaje komesar operativnog štaba u Vojvodini. Poginuo je u junu 1943. godine na putu Tuzla – Zvornik, vraćajući se na Frušku goru. Bio je to veliki udarac za propagandnu delatnost pokreta. Proglašen je za narodnog heroja 5. jula 1943. godine.
Jovan Beljanski Lala
Rođen je 25. novembra 1901. u Zmajevu kod Vrbasa. Osnovnu školu je završio u Krušedolskom Prnjavoru, a krojački zanat u Zmajevu. Postaje član KPJ 1926. u Zagrebu. Zbog političkih aktivnosti u Beogradu, Crvenki i Novom Sadu 1930. osuđen je na 10 godina zatvora, kaznu je služio u Lepoglavi i u Sremskoj Mitrovici. Po isteku kazne, vraća se u Novi Sad odakle je proteran u Krušedolski Prnjavor. Odmah po osnivanju, postaje borac Fruškogorskog odreda a 1942. prebacuje se u Podunavski odred i postaje politički komesar. Posebno se istakao u borbama kod Grgetega tokom odbrane od ustaško – nemačkog napada. Tokom rata bio je i komesar Sremskog i Bosutskog odreda. Bio je član Glavnog štaba Vojvodine i komandant Sremske vojne oblasti. Bio je rezervni potpukovnik JNA. Umro je 23. maja 1982. Napisao je memoarsko delo „Sećanja“. Za narodnog heroja proglašen je 7. jula 1953.
Milenko Verkić
Rođen je 16. oktobra 1912. u Obrežu gde je završio osnovnu školu. Bio je fizički radnik u Beogradu. Postao je član KPJ pre rata a ratno iskustvo stakao je u Internacionalnim brigadama u Španskom građanskom ratu. Proveo je skoro čitavu godinu oporavljajući se od zadobijenih rana. Krajem 1941. vraća se u okupiranu Jugoslaviju i pridružuje se Romanijskoj četi. Ubrzo postaje komandant i politički komesar. Tokom rata koristio je ime Ivica Kumičić. Postao je komandant čete u sastavu Prvog proleterskog bataljona. Tokom noći između 5. i 6. oktobra 1942. prelazi Savu i napada neprijateljske posade u Vrbanji i Kuzminu, zatim učestvuje u uništenju jednog bataljona nemačke 718. divizije kod Dvorca u Bosutskim šumama.
Ostaje u Sremu oko mesec dana pa se vraća u Bosnu početkom novembra gde se sukobljava sa četničkim odredima na području Majevice i Semberije. Njegov odred branio je odstupanje čitave brigade tokom velikog ustaško – nemačko – četničkog napada sredinom decembra 1942.
Verkić je poginuo u noći između 19. i 20. decembra 1942. pružajući otpor neprijateljskim napadima, omogućivši tako povlačenje Šeste istočnobosanske brigade prema Šehovićima. Za narodnog heroja proglašen je 20. decembra 1951.
Bogoljub Vukajlović – Lala
Rođen je 25. maja 1921. u Bobotu kod Vukovara. Bavio se poljoprivredom, a presudni uticaj na njega je ostvario Đoka Patković, osnivač organizacije „Srp i čekić“ koji je 1940. došao u Bobot.
Bogoljub učestvuje u osnivanju omladinske organizacije i čitaonice Srp i čekić. Početak ratnih dejstava na tlu Jugoslavije dočekao je kao član SKOJ – a. Ubrzo se pridružuje diverzantskoj grupi pri Drugom Slavonskom odredu, deluje uglavnom na ometanju komunikacije Slavonski Brod – Beograd. Tokom decembra 1942. razneo je nemački teretni voz na železničkoj stanici u Vinkovcima. U martu 1943. raznet je voz koji je nosio ratni materijal. Tokom te akcije, diverzantski odred je ostao u okruženju. Lala je ostao da čuva odstupnicu ostatku grupe, tom prilikom je smrtno ranjen. Za narodnog heroja je proglašen 27. novembra 1953. godine.
Andrija Popović, istoričar
