Pre nego što će postati profesor Karlovačke gimnazije i upravitelj đačkog internata Stefaneum, ovaj obrazovani i ugledni veroučitelj predavao u Mitrovačkoj gimnaziji – Zapaženi radovi iz istorije hrišćanstva i SPC, urednički i saradnički poslovi u crkvenim listovima
Protoprezviter-stavrofor Grigorije Mikić se rodio 24. februara 1882. godine u Martincima. Bio je plodan crkveni pisac i istoričar, predavao u Karlovačkoj gimnaziji i Bogosloviji, upravljao đačkim internatom Stefaneumom. Objavio je vredne radove o istoriji hrišćanske i srpske crkve, uređivao listove „Naš put“ i „Srpski pčelar“, sarađivao u „Srpskom Sionu“ (pod pseudonimom Budim).
Osnovnu školu je Gliša Mikić, kako su ga zvali, pohađao u Martincima, Jarku i Vrbasu, u Novom Sadu je završio Veliku srpsku pravoslavnu gimnaziju (razredni starešina mu bio znameniti prof. Tihomir Ostojić), a u Sremskim Karlovcima nadaleko čuvenu Bogosloviju (1906). Teološko obrazovanje Mikić je upotpunio na studijama filozofije u Zagrebu, Budimpešti i Ženevi, dok je u Dižonu pohađao letnje kurseve francuskog jezika.
Kao suplent veroučitelj, službovanje je započeo u Mitrovačkoj gimnaziji, školske 1906/7. godine, da bi pravoslavnoj deci predavao veronauku i učio ih pojanju. U Sremskoj Mitrovici ostaje sve do 1912, kada prelazi za suplenta katihetu, a potom i profesora Srpske velike gimnazije u Sremskim Karlovcima. Iz centra srpske kulture i duhovnosti delovaće kao član važnih crkvenih, prosvetnih, književnih i drugih komisija i organa. Kako u svojoj „Autobiografiji o drugima“ primećuje Borislav Mihajlović Mihiz, časovi ovog gimnazijskog katihete bili su „prava mala čuda retorike, erudicije, originalnosti i intelektualnih parada“.
Još će dodati kako u životu nije čuo boljeg govornika od tog karlovačkog katihete!
Mihiz u svom delu, takođe, navodi reči našeg poznatog pisca Veljka Petrovića da je Gliša bio „najdarovitija ličnost Srpske pravoslavne crkve između dva rata, samo, kako to kod nas često hoće, bio je nekako uzaludno darovita ličnost… Pojela ga je provincija, niski kriterijumi okoline, laki verbalni uspesi, velika sklonost ka egzibiciji, i već, razume se, naša pravoslavna lenjost.“
Profesor naše najstarije, Karlovačke gimnazije, Grigorije Gliša Mikić je bio sve do početka rata, 1941. godine. Pored veronauke, u njoj će predavati i francuski jezik kao neobavezan predmet. Upravnik gimnazijskog internata Stefaneum postao je 1919. godine, a po pozivu Gliša je predavao i moralno bogoslovlje u Karlovačkoj bogosloviji.
Uz sve te obaveze, Gliša Mikić je bio član Mitropolitskog saveta za unifikaciju crkve, zatim Komisije Srpske pravoslavne crkve za saradnju sa drugim hrišćanskim crkvama, te Glavnog prosvetnog saveta pri Ministarstvu prosvete Kraljevine Jugoslavije i Književnog saveta Matice srpske. Tokom svoje duge i bogate karijere, još je uređivao pomenute listove, izučavao istoriju hrišćanstva i posebno SPC. Među njegove važnije autorske radove spadaju „Pregled istorije hrišćanske crkve“, opšti deo (1930) i „Istorija srpske crkve“, drugi deo (1936). Reprinte ovih knjiga, 1996, objavila je Karlovačka knjižarnica, a kasnije i drugi izdavači.
Na samom početku Drugog svetskog rata prota Mikić je bio talac nemačkih i ustaških vlasti, potom sa celom porodicom logoraš u Capragu. Kao izbeglica, predavao je u Gimnaziji u Aranđelovcu, a 1943. godine penzionisan. Kasnije, odlukom Sinoda SPC je imenovan za inspektora verske nastave u srednjim školama. Po okončanju rata se vratio u Sremske Karlovce. Odlikovan je naprsnim krstom i bio protoprezviter-stavrofor, nosilac je i ordena Svetog Save.
Sa suprugom Smiljom rođ. Janković (1894 – 1981), iz Krčedina, Gliša Mikić je izrodio Mirjanu, Tijanu i Petra – lekare, dok im je kćerka Ivanka umrla još kao studentkinja književnosti.
Prota Grigorije Gliša Mikić je preminuo pre šest decenija, 12. jula 1957. u Sremskim Karlovcima, gde je i sahranjen.
D. Poznanović
Izuzetna kultura govora
– U sremskokarlovačkoj Gimnaziji do 1941. godine nije bilo teško uočiti da je profesor-katiheta Grigorije Mikić nesumnjivo jedna od najznačajnijih figura ove stare škole. NJegovi časovi veronauke odlikovali su se izuzetnom zanimljivošću, širinom znanja, a posebno i izuzetnom kulturom govora. Te svoje velike vrednosti ispoljavao je profesor Mikić i na časovima duhovne egzorte, nedeljom u devet časova, pred polazak na obaveznu liturgiju. U crkvi, profesor Mikić je propovedao retko, pri čemu je pokazao i neku posebnu vrstu izbirljivosti, kao da je želeo da sačuva skupocenost svojih reči. Bio je svestan svojih govorničkih sposobnosti, a za četiri godine koliko sam ga slušao kao profesora veronauke, nisam od njega čuo ni jednu jedinu prizemnu, ili običnu reč – sećao se akademik Dejan Medaković svoga katihete Gligorija Mikića.
