Prezentacija Aleksandre Ciric

Ko su bile znamenite Rumljanke?

Ruma- Istoričarka, a sada zamenica predsednika Opštine Ruma, Aleksandra Ćirić, u okviru svog rada kao kustosa istoričara zavičajnog muzeja Ruma pripremila zanimljivu prezentaciju o znamenitim ženama koje su ostavile traga u rumskoj, ali i srpskoj istoriji s kraja 19. i početka 20.veka. Reč je o Persidi Pinterović, Mileni Miladinović, Mariji Bogdanović Rosandić i Slavki Petrović Sredović.

-Ovo je zapravo priča o četiri žene, neke su rođene Rumljanke, a neke su veći deo života živele i radile u Rumi, ali su svakako ostavile značajan trag u našoj zavičajnoj prošlosti i zaslužuju da se sačuvaju od zaborava. Ruma može da se pohvali velikim brojem žena koje se mogu ubrajati u znamenite, ali ove četiri žene sam izabrala jer je u pitanju period od kraja devetnaestog pa sve do sredine dvadesetog veka. To je period kada su žene više bile zastupljene kao domaćice i majke, kada je školovanje i obrazovanje prvenstveno bilo namenjeno muškarcima iz bogatih trgovačkih porodica. Izuzetak su ove četiri žene, koje je Ruma imala kao razvijena trgovačka i privredna sredina, sa svim elementima razvijene kulturne evropske varoši. One su imale privilegiju da se obrazuju i školuju i ostave trag u istoriji grada, kazala je Aleksandra Ćirić. U ovom tekstu predstavljamo deo rada, odnosno Persidu Pinterović i Milenu Miladinović, a u narednom i Mariju Bogdanović i Slavku Petrović.

Persida Pinterović – upraviteljica najviše ženske škole u Srbiji

 

Persida Pinterovic

Persida Pinterović rođena je u Rumi 1844.godine, ćerka poznatog trgovca iz ugledne porodice Pinterović. Osnovnu školu završila je u Rumi, školovala se u Ženskoj učiteljskoj školi u današnjem Zrenjaninu. Na poziv svog profesora i prijatelja Gavrila Vitkovića odlazi u Šabac ,kao učiteljica u Ženskoj osnovnoj školi. Srpski književnik Ljubomir Nenadović, u svojstvu izaslanika Ministarstva prosvete, u Šapcu je zapazio  izvanredne pedagoške sposobnosti Perside Pinterović, te ona po njegovoj preporuci prelazi u Beograd. Počinje da radi kao nastavnica u Višoj ženskoj školi u Beogradu. 1874. godine dobila je državnu stipendiju i odlazi u Prusku (danas Nemačka), pa je po povratku u Srbiju nastojala da stečena znanja i novine primeni u radu srpskih škola, te je nastavila da radi kao nastavnica u Višoj ženskoj školi u Beogradu. Predavala je pedagogiju sa metodikom, srpski jezik, nemački jezik, krasnopis, ručni rad, literarne oblike i književnost. Jedno vreme je bila upraviteljica Više ženske škole u Beogradu, tada najviše ženske obrazovne ustanove u Srbiji. U vreme srpsko-bugarskih ratova  je bila i bolničarka, kada je odlikovana Pohvalnicom Crvenog krsta i srebrnom medaljom. Kao istaknuta javna radnica, izabrana je za predsednicu „Ženskog društva“ u Srbiji 1887. godine. Za beogradsko pozorište prevela oko 20 popularnih pozorišnih komada. Preminula je 2. juna 1895. godine u Beogradu u svojoj 51. godini života.

Milena Miladinović – Austrijanka u borbi za srpsko oslobođenje

Milena Miladinovic

Rođena je kao Laura Gizl 1868. godine, prema jednom izvoru u gradu Jihlavu u tadašnjoj Čehoslovačkoj,a prema drugom rođena je 1870. godine u Beču u oficirskoj porodici. Iako nije rođena Rumljanka, ostavila je značajan trag u istoriji ove sremske varošice. U Beču upoznaje studenta prava srpskog porekla, Žarka Miladinovića, a udajom za njega prima pravoslavnu veru i dobija ime Milena i dolazi u Rumu. Žarko Miladinović, doktor prava, je imao velike zasluge u borbi srpskog naroda za oslobođenje od ugarske vlasti i ujedinjenje svih srpskih zemalja pre sto godina, a u toj borbi pratila ga je Milena. Sve njegove ideje i borbe za srpsko nacionalno pitanje bile su i njene. Milena je upoznala predvodnike političkog i kulturnog života Vojvodine, političare i pesnike, kao što su: Aleksandar Sandić, Branislav Nušić, Janko Veselinović, Milorad Pavlović. Bila je prijatelj sa vodećim pesnikom Jovanom Jovanovićem Zmajem i jedan od glavnih inicijatora da se Rumi podigne prvi spomenik ovom čuvenom srpskom pesniku, koji je otkriven 1911. godine. Velika je njena zasluga da se spasi Zmajeva bista za vreme Prvog Sv. rata. Naučila je da piše srpskim jezikom, ali nikada nije mogla da ga govori bez greške. Uvek je bila dobročiniteljka, nazivali su je „srpska majka“. Na nemački jezik je prevodila srpske narodne epske pesme: Hasanaginicu, Smrt majke Jugovića, Dioba Jakšića, Ivo Senjanin i aga od Ribnika, nekoliko pesama iz kosovskog ciklusa, te  najosećajniju i najemotivniju srpsku epsku pesmu Jetrvice adamsko koleno. Prevodila je i dela kralja Nikole I Petrovića, Jovana Jovanovića Zmaja, Ljubomira Nenadovića, Branislava Nušića, Jelene Dimitrijević. Na srpskom jeziku objavila je pet knjiga.  Milena Miladinović je preminula 2. decembra 1928. godine u Rumi, gde je i sahranjena u grobnici pored svog supruga.

S.Belotić

(za tekst je korišćen materijal sa Prezentacije „Znamenite Rumljanke“ Aleksandre Ćirić)

Projekat „Kulturni i istorijski vodič kroz Rumu“ sufinanira Opština Ruma

Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.

 

Kategorije Kultura Projekti Ruma