101025173_695873741195332_1276471796563968000_n

Ko su bile znamenite Rumljanke?

Ruma-  U ovom tekstu nastavljamo priču o Rumljankama koje su živele krajem 19. i početkom 20.veka i koje su svojim likom i delom ostavile trag u rumskoj i istoriji naše zemlje. U prošlom tekstu smo pisali o dve, od četiri dame koje je u svom radu obradila Aleksandra Ćirić, istoričarka. Danas prenosimo deo rada koji govori o Mariji Bogdanović Rosandić i Slavki Petrović Sredović.

Mara Bogdanović Rosandić – prva školovana fotografkinja u Srbiji

Marija Bogdanovic Rosandic

Mara Bogdanović Rosandić rođena je 1880/83. godine u Rumi. Potiče iz bogate trgovačke porodice Bogdanović, koja je ostavila značajan trag u istoriji Rume. Pripadnici ove ugledne porodice, bavili su se trgovinom, politikom, pravom, umetnošću, a jedan od članova te familije je i Petar(Piter) Bogdanović, poznati holivudski režiser. Mara je imala privilegiju da joj cincarska porodica obezbedi najbolje obrazovanje. Školovala se u Rumi i Minhenu i smatra se našom prvom školovanom fotografkinjom. U Beogradu je otvorila fotografski atelje 1900. godine, sa samo 17 godina. Potom je u Zagrebu  otvorila fotografski atelje, gde su često dolazili mnogi mladi umetnici poput Ivana Meštrovića, Petra Dobrovića i drugih. Školovanje je nastavila u Beču gde je upoznala svog budućeg supruga, poznatog splitskog vajara Tomu Rosandića. Živeli su u Beogradu, gde su oboje imali svoje ateljee, prvi takve vrste u Beogradu, gde su se okupljale značajne ličnosti, poput slikarke Leposave Bele Pavlović, književnice Isidore Sekulić (još jedne delimične Rumljanke), Kriste Đorđević. Svojim fotoaparatom je portretisala i mnoge poznate ličnosti: Ivana Meštrovića, Ivu Vojinovića, Jašu Prodanovića, Hermana Vendela, Žanku Stokić, Miloša Crnjanskog. Njeni portreti – fotografije kraljice Marije sa tek rođenim prestolonaslednikom Petrom, iskorišćeni su kao podložak za štampu serije razglednica. Boraveći u Parizu tokom Prvog svetskog rata Mara se upoznaje sa tapiserijom, počinje i sama da stvara i po povratku u Beograd donosi prva svoja dela i tapiseriju kao vrstu umetnosti. Jedan je od osnivača Beogradskog foto – kluba, 1928. godine i jedina žena u upravnom odboru tog kluba. Mara je preminula u Beogradu 1954. godine

Slavka Petrović Sredović – vajarka svetskog glasa

Slavka Petrovic Sredovic

Slavka Petrović Sredović potiče iz rumske zanatske porodice, koja se bavila štamparstvom, a rođena je 1907.godine. Njen otac Đorđe Petrović je po nagovoru dr. Žarka Miladinovića došao u Rumu iz Pančeva i osnovao štampariju, koja se nalazila u zgradi današnjeg Zavičajnog muzeja Ruma.  Kod Slavke se od detinjstva zapažao izuzetan talenat za likovnu umetnost. Osnovno i srednje obrazovanje stekla je u Rumi i Novom Sadu. Studirala je likovnu umetnost u Beogradu, a potom i u inostranstvu. Učila je slikarstvo kod Uroša Predića i vajarstvo kod Đorđa Jovanovića. Potom je nastavila usavršavanje u Francuskoj, Italiji, Grčkoj, učeći kod renomiranih likovnih stvaralaca. Vratila se u Beograd gde nastavlja svoje stvaralaštvo. Najviše je radila medalje i plakete, a one sa likovima znamenitih ličnosti postale su Slavkina specijalnost. Na njima je čitava galerija poznatih ličnosti: Dositej Obradović, Vuk Karadžić, Nikola Tesla, Ivo Andrić, Meša Selimović, Uroš Predić, Nadežda Petrović, Šekspir, Dante. Njena plaketa Vuka Karadžića je bila ustanovljena kao nagrada i dodeljivana je dobitnicima „Vukove nagrade“ u periodu od 1964–1971. Obrađivala je i događaje iz naše bliže i dalje prošlosti: „Odlazak Turaka iz Beograda“ , „Na Drini ćuprija“, „Beograd iz 1804“, zemljotres u Skoplju …Tokom svoje umetničke karijere nikad nije odustala od izrade skulptura. Svoju prvu izložbu posle Drugog svetskog rata održala je u rodnoj Rumi u Gradskoj biblioteci, 1955. godine, kada je Narodni odbor otkupio njenu skulpturu Tri deteta. Izlagala je u zemlji i širom Evrope, a njena dela otkupljivali su muzeji u inostranstvu. Slavka je bila članica gotovo svih umetničkih društava na prostoru SFRJ, u Rumi je u Borkovačkoj koloniji od njenog osnivanja okupljala umetnike. Postavljena je 1967. godine za doživotnog predsednika Svetske organizacije medaljara FIDEM, čije je sedište u Parizu. Neki od njenih najpoznatijih radova su plaketa sa likom Vuka Karadžića, reljef plakete Isidore Sekulić, Spomenik Slobodi i Spomenik Deca sa knjigom u Malom parku u Rumi. Posle teške i duge bolesti, Slavka Petrović Sredović preminula je u 71. godini 8. jula 1978. godine u Rumi.

S.Belotić

(za tekst je korišćen materijal sa Prezentacije „Znamenite Rumljanke“ Aleksandre Ćirić)

Projekat „Kulturni i istorijski vodič kroz Rumu“ sufinanira Opština Ruma

Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.

 

 

Kategorije Kultura Projekti Ruma